Kościół parafialny, murowany, pw. św. Stanisława Bpa Męcz. Został wybudowany, w latach 1853-1857 przez wiernych, pod opieką - proboszcza, ks. Józefa Szczepanowskie- go, na wzór kościoła św. Katarzyny w Petersburgu. Ozdobiony dwiema wieżami. Wewnątrz znajduje się polichromia z 1908 r., odnowiona przez ks. Marcjana Trofimiaka, i witraże czeskie. Przechowywane są również relikwie św. Felicjana, przywiezione z Rzymu w 1779 r. Główną ozdobą kościoła jest pomnik Julisza Słowackiego, dłuta Wacława Szyma­nowskiego, ustawiony w 1909 r. dla uczczenia l00-nej rocznicy urodzin wielkiego poety. Na filarze nawy głównej, niedaleko chóru znajduje się niewielka kropielnica z białego mar­muru, ozdobiona rzeźbą Matki Boskiej, dłuta Kazi­mierza Brodskiego z 1872 r., oraz łaskami słynący wi­zerunek Chrystusa na Krzyżu.
W 1938 r. parafia liczyła 3720 wiernych. Kaplice: na cmentarzu, rodziny Moczulskich - murowana (ist­nieje), w Podolanach (murowana) i w więzieniu krze­mienieckim; ich los jest nieznany, prawdopodobnie nie istnieją.
W Białokrynicy znajdował się kościół garnizono­wy 12 Pułku Ułanów Podolskich. Pierwotnie była to cerkiew garnizonowa z końca XIX w., 11 pułku dra­gonów rosyjskich. Cerkiew ta w 1921 r. została zaa­doptowana na garnizonowy kościół katolicki, który słu­żył nie tylko żołnierzom, ale i mieszkańcom wsi: Białokrynica, Andruga i Wesołówka.
W 1931 r. dokonano przebudowy kościoła, pozo­stawiając tylko jedną wieżę oraz dostosowując wnętrze do potrzeb świątyni katolickiej. We wrześniu 1939 r. kościół zajęły wojska sowieckie. Zniszczono wszystkie ołtarze (w tym dwa drewniane w stylu gotyckim), na­czynia i szaty liturgiczne. W kościele urządzono klub, w którym odbywały się zabawy, i wyświetlano filmy. Z wieży usunięto krzyż i zamontowa­no pięcioramienną gwiazdę. W czasie okupacji hitlerowskiej, w 1943 r. kościół przez krót­ki czas był czynny, a Msze św. odprawiał proboszcz krzemieniecki, ks. Stefan Iwanicki. Po 1945 r. sowieci zburzyli wieżę kościelną i przebudowali wnętrze na potrzeby klubu. Do bryły świątyni z prawej strony dobudowano barak. Dziś w kościele znajduje się klub dla żołnierzy.
Parafia w Krzemieńcu, jako jedyna w całej diecezji łuckiej, mimo chwilowego braku kapłanów, nigdy nie przerwała działalności, a kościół parafialny nigdy nie był zabrany.
W 1941 r. proboszczem był ks. Stefan Iwanicki (junior) ur. w 1904 r., wyśw. w 1927 r., za­strzelony 6.02.1943 r. przez Niemców.
Do parafii należały następujące miejscowości (1938 r.): Krzemieniec, Andruga: Mała, Wielka; Baszkowice, Berehy, Białokrynica, Bielecka Dolina, Bonówka, Cnotówka, Chwy- szczuki, Czugale, Folwarki: Małe i Wielkie, Kołosów, Królewski Most, Kulików, Lisznia, Ludwiszcze, Marcelina (Marcinówka), Mikołajówka: Nowa, Stara, Młynówce, Moczary, Nowosiółki, Oderówka, Perelski, Podleśce, Rudeczka, Rudka, Sitary, Smyga, Sopanów, Stoże, Stożeckie Hucisko, Szpikołosy, Trzy Kopce, Tylawka, Wesołówka, Żałoby.
Po 1945 r. pracowali w tej parafii dojeżdżający z Łucka, ks. Jan Rutkowski (1945-1955 r.), ks. Jakub Macyszyn (1956-1973 r.), ks. Marcjan Trofimiak (1794-1991 r.), ks. Czesław Szczerba (1991-1992 r.) i obecnie ks. Tadeusz Mieleszko. Parafia należy do dekanatu tarnopolskiego.
Cmentarz parafialny, zwany „Polskim”, jest częściowo zdewastowany. Kaplica Moczul­skich została odrestaurowana przez ks. Marcjana Trofimiaka. Zachowały sie również cmentarze: Tunicki, na którym znajdu­je się grobowiec matki J. Słowackiego - Salomei z Januszewskich Słowackiej-Becu; Bazyliański (pochowani profesorowie Liceum Krzemienieckiego).

wolhynia 2004 - 2017

wolhynia@wolhynia.pl