Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Pierwszy drewniany, zbudowa­ny w 1639 r. i uposażony przez Aleksandrę, panią na Sokólu 1. voto Zahorowska, 2. voto Jełowicka, 3. voto Szklińską, konsekrował bp Andrzej Gębicki. W czasie najazdu Tatarów i Szwedów dotacja całkowicie ustała, a kościół chylił się ku upadkowi. Stanisław Maniecki -właściciel Wiszenek, kościół odnowił i wznowił dotację W1771 r. Po spaleniu kościół drew­niany został częściowo w 1847 roku odbudowany, w latach 1858-1859 całkowicie odrestau­rowany przez bpa Kacpra Borowskiego i wiernych.
Bryła kościoła była niezwykle prosta. Tworzyła ją duża zrębowa skrzynia, zgodnie z dawną ciesielską sztuką budowlaną posadowiona na peckach (pionowe belki wbite w ziemię) i na ceglanym pomiędzy nimi fundamencie, pochodzącym zapewne z połowy XIX wieku. Dach dwuspadowy, o jednej kalenicy, gontowy, z trójkątnymi szczytami, zwień­czony był niegdyś wieżyczką sygnaturkową. Po bokach frontowej elewacji znajdowały się dwie wieże, przykryte niegdyś, jak się wydaje, baniastymi hełmami, być może z latarniami. Bez szczegółowych oględzin nie można było jednoznacznie stwierdzić, czy wzniesiono je współcześnie z kościołem w 1771 roku, czy też dobudowano w okresie późniejszym, np w czasie wspomnianego remontu. Konstrukcja słupowo-ramowa wież nie wyklucza obu moż­liwości. Znajdująca się natomiast od frontu kruchta, również o konstrukcji słupowo-ramo- wej, jest niewątpliwie późna, wskazują na to jej elementy konstrukcyjne wykonane z litego materiału oraz rozmiary nieproporcjonalne do elewacji. Zachowana do początku lat 90. XX wieku przysadzista bryła kościoła była niegdyś przykryta smuklejszym dachem, o czym świadczyła częściowo zachowana więźba dachowa, wykonana z wtórnie użytych elemen­tów, pochodzących ze starszej więźby.
Wnętrze - prostokątna hala przykryta stropem na jednym poziomie - zostało rozczłon­kowane trzema parami słupów na trzy nawy: szerszą - środkową i dwie węższe - boczne. We wschodniej części kościoła wydzielono z nawy głównej prezbiterium, a po jego bokach zakrystie z loggiami na piętrze, otwarte na prezbiterium dużymi półkolistymi otworami. Zakrystie wzniesione zostały w konstrukcji słupowo-ramowej, oszalowanej deskami, co sta­nowi w kościelnym budownictwie rzadkie rozwiązanie, zwłaszcza jeżeli nie są one dosta­wione do budowli, lecz integralnie związane z jej wnętrzem. Od zachodu usytuowano chór muzyczny, wsparty na kolumnach, modą późnobarokową w środkowej* części wysunięty półkoliście do przodu. Pod chórem, zapewne w latach 1858-1859, utworzono przedsionek i dwie lokalności po bokach. Ściany kościoła od początku lub w czasie remontu usztywnio­no lisicami (pionowe belki związane ze zrębem ścian od zewnątrz i wewnątrz na całej ich wysokości) nadając im dzięki deskowemu szalunkowi formę smukłych lizen.
Zewnętrzne ściany kościoła, wież i kruchty oszalowane były pionowo deskami z wąski­mi listwami kryjącymi styl desek. Jedynie szczyt zachodni kościoła jest szalowany pozio­mo, poziomy szalunek zachował się też częściowo na ścianach wież pod obecnym oszalo­waniem pionowym. Niegdyś cały kościół był zapewne oszalowany poziomo, ale obcość takiego rozwiązania w polskiej drewnianej architekturze wskazuje, że wprowadzono je w okresie zaborów na modę budownictwa rosyjskiego. Nie można obecnie stwierdzić, jakie było pierwotne szalowanie ścian i czy początkowo były one w ogóle szalowane. Usztywnie­nie ścian kościoła lisicami nie wystarczyło jednak - kościół „rozjeżdżał się”. Zastosowano więc oryginalne w działaniu i kształcie rozwiązane konstrukcyjne przypominające masyw­ne skośne skarpy z architektury murowanej. W tym wypadku po dwie drewniane skarpy podpierają od południa i od północy dłuższe ściany kościoła. Są one tak wielkie i masyw­ne, że w jednej z nich utworzono niewielką kruchtę do północnej zakrystii.
Na architektoniczną dekorację kościoła składają się m.in. wydatne, profilowane gzym­sy podokapowe, niewątpliwie pierwotne, oraz interesujące listwowe obramienia okienne, zapewne z połowy XIX wieku. Wewnątrz świątyń belki podciągowe dekorowane były na­bijanym rzędem ząbków, zaś podtrzymujące je słupy międzynawowe o wysokich cokołach pokryte były resztkami marmoryzujących malowideł. Parapetowe belki chóru muzycznego mają wydatny późnobarokowy profil i dekoracyjnie wycięte tralki. Otwór tęczowy dekoro­wany był okazałymi drewnianymi lambrekinami. Pomimo częściowego zawalenia się da­chu i stropu zachowały się jeszcze ołtarze - główny i cztery boczne, parami analogiczne, przyścienne, płaskie, pokryte niegdyś dość bogatym ornamentem roślinnym i typowym dla regencji i rokoka - mieszanina wczesnych i późnych elementów dekoracyjnych z XVIII wieku. W nastawie ołtarza głównego znajdowały się resztki zniszczonego obrazu Wniebo­wzięcia Najświętszej Maryi Panny z XVIII wieku.
Wiszeński kościół położony był wśród dawnych łąk, częściowo przejętych pod zabudo­wę kołchozu, na lekko odcinającym się wzniesieniu, w wieńcu starych lip. Na cmentarzu przykościelnym znajdowało się dawniej kilka murowanych i kamiennych nagrobków z że­liwnymi krzyżami. Najlepiej zachowała się piaskowcowa płyta Łukasza Skrockiego (zm. w 1838), ufundowana przez córkę Płazowską, oraz nagrobek dwuletniego Kazia Korzeniow­skiego (zm.1859), w kształcie okazałego, czworobocznego postumentu, murowanego z ce­gły, zwieńczonego ozdobnym, niezwykle dekoracyjnym krzyżem żeliwnym z postacią Ukrzy­żowanego, a później, we wnęce, również żeliwną postacią Matki Bożej...”
Do parafii należały następujące miejscowości: Wiszenki, Antonówka, Chopniów, Du- bieszcze Stare, Elżbiecin, Franówka, Klementówka, Łuków, Łuksycha, Mikołajówka, Nasaczewicza, Niezwir, Oleszkowicze, Perczucha, Plaszowa, Retówka, Rostowice, Retowo kol., Sławatycze, Smerdyń, Sołtysy, Stanisławka, Susk, Swóz, Tarnowola, Tworymir, Włodzimierzówka, Włodkowszczyzna, Zapust, Zielone Bagno.
W 1938 r. parafia liczyła 1830 wiernych. Ostatnim proboszczem był ks. Staniosław Dą­browski, ur. w 1886 r., wyśw. w 1909 r., zm. w 1962 r.
Po 1945 r. służył jako kołchozowe pomieszczenie gospodarcze, zlewnia mleka. Ocalał jako jeden z trzech drewnianych kościołów i kaplic na terenie diecezji łuckiej (Zabłocie, Bielin), został przeniesiony i odrestaurowany w Kowlu. Poświęcenia dokonał arcybiskup Marian Jaworski 12.10.1996 roku. Obecnie administratorem jest o. Roger Mularczyk z Kowla (OFM Ref.).

wolhynia 2004 - 2017

wolhynia@wolhynia.pl