Pierwszy kościół parafialny pw. św. Anny, drewniany, został wzniesiony ok. 1591 r. Po zniszczeniu odbudował go w 1710 r. Leszczyński - wojewoda wołyński. Konsekrowany w 1725 r. przez bpa Stefana Rupniewskiego. Po pożarze w 1854 r. parafianie razem z proboszczem, ks. Michałem Boratyńskim wybudowali nową, również drewnianą, świątynię. Ko­ściół ten przetrwał wojnę i został zniszczony po 1945 r. przez władze miejscowe. W latach 1924-1931 na placu otrzymanym od magistratu wzniesiony został nowy, murowany, naj­większy kościół w diecezji łuckiej pw. św. Stanisława Bpa Męcz. Inicjatorem budowy był ks. prałat Feliks Sznarbachowski - miejscowy proboszcz (ur. w 1876 r., wyś. 1899 r., zm. w 1931 r.) Projektantem był architekt Konanowicz z Warszawy, a budowniczym Józef Kardasz.
Po śmierci ks. Sznarbachowskiego dzieło budowy „Kościoła - Pomnika Krwi i Chwały” kontynuował ks. infułat Marian Tokarzewski; jeden z najwybitniejszych duchownych w dzie­jach diecezji łuckiej (ur. w 1874 r. wyśw.,w 1890 r, zamordowany przez NKWD w 1941 r.)
Kościół budowany w stylu zwanym gotykiem nadwiślańskim miał układ krzyżowy z prze­znaczeniem na kaplicę wojskową. Sklepienie kościoła było bogate w elementy krzyżowe, gwieździste i kryształkowe. Portal nad wejściem od ul. Kolejowej (północnej) z nadpro- żem sztukatorskim, z wieloma postaciami klęczących biskupów, fundatorów i budowniczych. Wybuch wojny przeszkodził w zakończeniu budowy świątyni, jej wewnętrzym wykończe­niu. W 1939 r. koszt budowy kościoła oceniono na ok. 2 min zł. Swój wkład w jego budowę mieli parafianie, kolejarze kowelscy i przede wszystkim Polonia amerykańska. W 1944 r. w wyniku działań wojennych, kościół został częściowo uszkodzony. Całkowicie rozebrany po 1945 r. przez miejscowe władze.
W 1938 r. parafia liczyła 14782 wiernych i należały do niej następujące miejscowości: Kowel, Bachowo, Bilin, Budyszcze, Czerkasy, Dołhonosy, Dorotyszcze, Dubowa, Horodelec, Horodyszcze, Huszyn, Kalinówka, Kleweck, Kołodeżno, Kołodnica, Koszary Nowe, Krasnowola, Kruhel, Lubitów, Lubliniec, Moszczona, Myślina, Obłapy, Rudniki, Skulin, Stebie, Szajno, Troskoty, Werbka, Wołoszki, Wólka Kowelka, Zielona.
Większość parafian z powyższych miejscowości zmuszona była w 1943 r. uciekać za Bug przed UPA. Część wiernych zginęła, wsie zostały spalone. Obecnie w Kowlu mieszka ok. 200 katolików wyznania rzymskokatolickiego. Od 1992 r. funkcjonuje nowa parafia, admi­nistrowana przez o. Rogera Mularczyka (OfM Ref.). Świątynię zastępowała tymczasowa kaplica, urządzona w domu prywatnym, pw. Podwyższenia Krzyża Świetego. Odrestauro­wana została również kaplica na nowym cmentarzu, obecnie użytkowana przez Autokefaliczną Ukraińską Cerkiew Prawosławną.
Do 1939 r czynny był również kościół garnizonowy pw. św. Wojciecha. Został zniszczo­ny po 1945 r. przez miejscowe władze.
Inne kaplice: na cmentarzu starym, w gimnazjum, w więzieniu, w sierocińcu Sióstr Be­nedyktynek i w Rudnikach zostały zniszczone bądź uległy przebudowie po 1945 r.
Dnia 12.10.1996 r. arcybiskup Marian Jaworski konsekrował pięknie odrestaurowany, przeniesiony z Wiszenek do Kowla, kościół drewniany pw. Wniebowzięcia NMP.

wolhynia 2004 - 2017

wolhynia@wolhynia.pl