MUZEUM NA WOŁYNIU

 

W powiatowem mieście Równem na Wołyniu przy Tow. Rolniczem zostało założone muzeum, które powstało z dobrowolnych ofiar miejscowych obywateli i włościan, głównym zaś inicyatorem i najgorliwszym zbieraczem tego muzeum jest dyrektor Towarzystwa p. Edmund Okęcki.
Jakkolwiek muzeum to egzystuje zaledwie dwa lata, zbiory są ciekawe i obfite. Na pierwszym planie znajduje się wspaniała kolekcya 92 odmian pszenicy i 23 gatunków owsa, uprawianych na Wołyniu, hr, Jana Dunin Karwickiego. Rzadkie wykopaliska rogów mamuta, złożone starannie, mieszczą się obok kości innych zwierząt przedpotopowych, i kilku um jednocześnie znalezionych - dar to p. Edmunda Lipki. Po drugiej stronic zbiór monet i medali, sięgających bardzo dawnych czasów, jak np. srebrna moneta żydowska z wyobrażeniem rozgałęzionego drzewa, monety z czasów Władysława Jagiełły, Jana Olbrachta, Zygmunta I, Zygmunta Augusta, Sobieskiego, Jana Kazimierza i t. d.; do najstarszych należy moneta królowej Ryxy, matki Kazimierza I, z XI wieku - dar p. Samuela Koprowsktego.
Bardzo rzadkie i ciekawe, chociaż nie tak stare są monety czyli rodzaj monet dóbr prywatnych:

1) monety z herbem „Colonna”, z napisem Dzierblce,
2) z napisem „folwark Równo” i monogramem, 3) z herbem Kołątaj i t. d., ogółem monet około 500 sztuk.
Z medali do ciekawych należą:
1) medal brązowy posrebrzony bity za Aleks. I na przywrócenie Królestwa Polskiego na Kongresie Wiedeńskim w 1815 r.,
2) medal na cześć Mikołaja Kopernika w czterechsetną rocznicę urodzin w 1573 r. z napisem „wstrzymał słońce, wzruszył ziemię - polskie wydało go plemię”, dar hr. Janiny Walewskiej.
W muzeum znajdują się wzory marmurów wo¬łyńskich, ciekawy kawałek granitu z Gniewania z wykutym rysunkiem stylizowanego kwiatu gwoździka. Są i łuki chińskie i baty tatarskie, marmury włoskie, skamieniałe muszle, kryształy - dar hr. Colonny Piotra Czosnowskiego, Z epoki kamiennej muzeum posiada również kilka ładnych wykopalisk; naprz. piłkę kamienną, młotki i siekierkę, znalezioną przez włościanina Wasyla Sepczoka z Żytynia, pow. rówieńskiego i osobiście przez niego ofiarowaną.
Zwiedziwszy ciekawe zbiory muzeum Rówieńskiego pozwolę sobie zwrócić uwagę, że może byłoby lepiej, gdyby Tow. Rolnicze stworzyło muzeum wołyńskie, gromadząc tylko rzeczy mające związek z przeszłością Wołynia lub illustrujące jego teraźniejszość, co dla naszego kraju jest cennym nabytkiem.
Chcąc dopomódz gorliwemu zbieraczowi w urzeczywistnieniu tej myśli zwracam się do łaskawych czytelników z prośbą o nadsyłanie Rówieńskiemu muzeum choćby najskromniejszych zbiorów, a także fotografii zamków, pałaców, dworów, kościołów, starych lamusów, spichrzów, Jeśli to możliwe z dokładnym opisem historyi budowli.

                                                                                                                                                                             

                                                                                                                                                                                                                              Konstanty Teleżyński.


źródło: Ziemia 1910, nr 34 str. 535.

wolhynia 2004 - 2017

wolhynia@wolhynia.pl