W 1570 r. Czudnica wraz z Mniszynem, Woskodawami, Witkowem i Włodzimierką by­ła własnością Iwana Kierdeja-Mniszyńskiego. Późniejsze losy tej połaci ziemi nie są znane. W XIX w. lub nawet wcześniej Czudnica nale­żała do rodziny Krajewskich h. Łabędź. Pod koniec tegoż stulecia przeszła w obce ręce. Zapewne Krajewscy wybudowali w Czudnicy dwór staropolski, który rozebrany został w 1906 r. Pochodził on co najmniej z XVIII w. Był w całości parterowy, na rzucie szerokiego prostokąta, z bardzo wysokim, łamanym da­chem gontowym. Na osi, zarówno od frontu, jak od ogrodu, wyposażony był w ganek o dwóch kolumienkach, dźwigających trójkąt­ny szczyt. Ponieważ na skutek spadku terenu strona ogrodowa miała wysoką podmurówkę, także i ganek tylny został na niej oparty. W czasach ostatnich przed rozbiórką, całkowi­cie oszklony, ganek ten służył jako oranżeria. Wszystkie elewacje dworu pokrywały tynki gładkie, białe. Do lewego boku przylegała niewątpliwie późniejsza oficyna z dachem prostym, miesz­cząca prawdopodobnie kuchnie, spiżarnie i po­koje służby. Niewielka, także późniejsza dobu­dówka, znajdowała się po prawej stronie dwo­ru. Obie zepsuły pierwotną symetrię i harmo­nijny kształt dworu. Przed domem rozciągał się wielki trawnik otoczony szeroką drogą. Do pierwszej wojny światowej zachował się stary park ze szpalera­mi lipowymi, grupami drzew iglastych i in­nych.

źródło: Roman Aftanazy "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej", Tom 5, Województwo wołyńskie", 1994, str. 89-90.

 

wolhynia 2004 - 2017

wolhynia@wolhynia.pl