Dwór w Worotniowie zaliczyć można do grupy najpiękniejszych, średniej wielkości sie­dzib ziemiańskich Wołynia. Niestety, ani jego dzieje, ani szczegółowy wygląd nie są znane. Spowodował to fakt, że w ciągu XIX w. nie był on główną rezydencją właścicieli, posiada­jących większe pałace w innych stronach Pol­ski. Służył jedynie jako miejsce pobytu w mie­siącach letnich. Nie ma więc o Worotniowie nawet wzmianek w opracowaniach monografi­cznych czy też w wydanych drukiem pamięt­nikach.

Do kogo należał Worotniów w XVIII w. - nie wiadomo. W drugiej połowie XIX w. był własnością Aleksandra Kuczyńskiego h. Ślepowron (ur. w 1803 r.), oficera wojsk polskich, a później marszałka szlachty gub. siedleckiej, dziedzica rodowego Korczewa, gdzie głównie przebywał, i wielu innych majątków. Był on żonaty z Joanną z Wulfersów, z którą miał trzy córki. Jedna z nich, Józefa, poślubiła w 1876 r. Adama hr. Męcińskiego (1847-1925), właś­ciciela Dukli, Chyrowa i innych posiadłości, wnosząc mu Worotniów w posagu. Męcińscy też tam nie mieszkali, więc aż do 1925 r. dwór worotniowski znajdował się na wyłącznej opie­ce administratorów. Ponieważ Adam Męciński nie posiadał potomstwa, należące do niego ma­jątki testamentem rozdzielił między swoich dalszych krewnych, Duklę oddając adoptowane­mu przez siebie Stanisławowi Tarnowskiemu, Worotniów zaś Jerzemu i Stanisławowi hr. Je­zierskim h. Nowina, którzy właścicielami tych dóbr byli do 1939 r.

Opierając się na jedynej prawdopodobnie fotografii niewątpliwie osiemnastowiecznego dworu oraz na bardzo nieprecyzyjnych infor­macjach osób, które znały Worotniów przelot­nie z okresu przed pierwszą wojną, można je­dynie stwierdzić, że był to budynek parterowy, założony na rzucie szerokiego prostokąta, jede- nastoosiowy, na skutek spadku terenu nieco niższy od frontu, z wysokimi suterenami nato­miast od strony ogrodu. Od podjazdu miał mieć na osi czterokolumnowy portyk zamknię­ty trójkątnym szczytem. Podobny portyk z ta­rasem występował także od strony ogrodu. Ustawione tam parami kolumny opierały się na tarasie otoczonym tralkową balustradą. Za­kreślone szerokimi, ćwierćkolistymi łukami dwubiegowe schody kamienne, ujęte po bo­kach murkami, wiodły z tarasu do ogrodu. Dwór miał elewacje gładkie, tynkowane na ko­lor jasny, i wysoki, łamany dach gontowy z wklęsłymi nieco połaciami dolnymi.

Po obu stronach paradnego frontowego dziedzińca, pokrytego trawiastym gazonem, stały dwie wydłużone, także parterowe oficy­ny, kształtem przypominające główny dom mieszkalny. Nie wiadomo, czy były z nim w jakikolwiek sposób powiązane, czy też stały wolno.

Zniszczony w czasie pierwszej wojny świa­towej doszczętnie dwór w Worotniowie otaczał park krajobrazowy z bramą wjazdową na osi portyku. Już poza obrębem ogrodu wznosiła się kapliczka dworska, renesansowo-barokowa; ocalała ona do 1939 r.


źródło: Roman Aftanazy "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej", Tom 5, Województwo wołyńskie", 1994, str. 592-593.

wolhynia 2004 - 2017

wolhynia@wolhynia.pl