All A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ż
Term Definition
Rumel Zygmunt Jan (1915-1943)

Zygmunt Jan Rumel (22.02.1915-10.07.1943)

Zygmunt Jan Rumel urodził się 22 lutego 1915 roku w Petersburgu. Ojciec jego był inżynierem rolnikiem i polskim oficerem, a matka poetką. Za kampanię 1920 roku ojciec został odznaczony Virtuti Militari i jako osadnik wojskowy osiadł koło Wiśniowca w powiecie krzemienieckim. W domu rodzinnym panowała atmosfera miłości i patriotyzmu. Utrzymywano przyjazne stosunki z ukraińcami. Szkołę średnią ukończył Zygmunt Rumel w słynnym Liceum Krzemienieckim. Był wybijającym się uczniem i działaczem Wołyńskiego Związku Młodzieży Wiejskiej. Pisywał liryczne wiersze i artykuły na tematy społeczne i ekonomiczne wsi wołyńskiej. Z sympatią obserwował współisnienie dwu narodów i kultur. Miał wielu przyjaciół wród Ukraińców. W 1935 roku rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Był członkiem grupy poetyckiej "Wołyń". W 1939 roku brał udział w kampanii wrześniowej w stopniu podporucznika, a już w listopadzie podjął w Warszawie działalność konspiracyjną. Prowadził tajną drukarnię. Jesienią 1941 roku, z polecenia Komendy Głównej BCh, w skrajnie niesprzyjających warunkach zakładał na Wołyniu siatkę konspiracyjną. Pomagała Mu w tym dzielnie żona - aktorka. Wiosną 1942 powrócił do Warszawy, a w listopadzie udał się ponownie na Wołyń (przemycił drukarkę). W styczniu 1943 roku został komendantem Okręgu  VIII BCh - Wołyń. W tym czasie banderowcy rozpoczęli masowe, sadystyczne mordy bezbronnej ludności polskiej. Rumel otrzymał polecenie od wołyńskiego delegata rządu RP Kazimierza Banacha podjęcia rozmów z UPA, celem powstrzymania rzezi. Podjął się tego desperackiego zadania, aby choć na jakiś czas powstrzymać eksterminację ludności polskiej, co pozwoliłoby na jej ucieczkę i zorganizowanie samoobrony. 7 lipca wyruszuł na te rozmowy wraz z Krzysztofem Markiewiczem i Witoldem Dobrowolskim. 10 lipca polscy emisariusze zostali, po bestialskich torturach, zamordowani przez rozerwanie końmi, a ciała ich poćwiartowano. Tak ludobójcy z UPA potraktowali oficjalnych wysłanników Polskiego Państwa Podziemnego. Wraz z śmiercią Zygmunta Rumla niepowetowaną stratę poniosła również polska kultura. Był On jednym "z brylantów, którymi strzelaliśmy do wroga" (słowa J. Iwaszkiewicza). Jego wielki talent poetycki dostrzegł, na jednym z konspiracyjnych spotkań literackich w okupowanej Warszawie, Leopold Staff.

wolhynia 2004 - 2018

wolhynia@wolhynia.pl