All A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ż
Term Definition
Bąk Stanisław (1907-1991)

Stanisław Bąk (12.04.1907-27.07.1991), nauczyciel, hm., ostatni komendant Wołyńskiej Chorągwii ZHP

Bąk Stanisław, ps. „Powiślak”, nauczyciel, harcmistrz, Zdołbunów. (ur. 12.IV.1907 r.). Z zawodu nauczyciel, który na zew polskiej oświaty po I-szej wojnie światowej podjął trud i przez cały okres międzywojenny prowadził pracę nauczycielską na Polskich Kresach Wschodnich, jako nauczyciel Szkoły Powszechnej im. Tadeusza Kościuszki w Zdołbunowie, czynnie udzielał się w ZHP od listopada 1919 r., przechodząc wszystkie szczeble funkcyjne, aż do uzyskania stopnia harcmistrza w czerwcu 1937 r. i objęcia funkcji Komendanta Hufca ZHP w Zdołbunowie. Uczestniczył w wojnie obronnej, 1939 r., a gdy zaistniała po niej okupacja kraju, nie przerwał swej działalności żołnierskiej, nauczycielskiej i harcerskiej, prowadzonej już wówczas w polskim podziemiu. Natychmiast organizuje i zostaje komendantem pierwszej siatki organizacyjnej ZWZ-AK Obwodu "Brzeg" Zdołbunów, przynależnej do III-go Obszaru. Od 1 maja do 13 czerwca 1940 r., tj. do aresztowania przez NKWD, Jest komendantem Wołyńskiej Chorągwi Harcerzy „Ul Gleba”. W czerwcu 1940 r. po aresztowaniu, wywieziony do ZSRR, gdzie w bardzo ciężkich warunkach więzienia, pracy i życia po­zostaje do tzw. "amnestionowania", Wówczas natychmiast 5 listopada 1941 r. udaje się do Tatiszczewa n/Wołgą i zgłasza się do formowanej pod do­wództwem gen. Wł. Andersa 5 Dywizji Piechoty WP. Wobec dużego napływu ludzi i braku miejsc, skierowany zostaje transportem za Ural do Kirgizji w szeregi 10 Dywizji Piechoty 25 Pułku WP. Pod koniec marca 1942 r. znajduje się wraz z Dywizją na Środkowym Wschodzie: od 5 kwietnia 1942 w stacjonujących na terenie Iranu oddziałach WP, a potem dalszy szlak wojenny prowadzi przez Irak, Egipt, Palestynę do Włoch, gdzie bierze udział w słynnej bitwie pod Monte Cassino. Po zakończeniu wojny przybywa do Anglii, skąd po zdemobilizowaniu postanawia wracać do Polski, do umiłowanej pracy pedagogicznej z polską młodzieżą. Przybył do kraju 4 grudnia 1947 r., lecz niedługo trwa radość powrotu, gdyż już po 10 mie­siącach pobytu zostaje przez władze bezpieczeństwa aresztowany i osa­dzony w więzieniu w Rawiczu, gdzie głęboko przeżywa gorycz swej sytu­acji, nabawia się ciężkiej choroby serca zakończonej zawałem. Po 3 latach więzienia zostaje zwolniony ,lecz bez prawa wykonywania zawodu nauczycielskiego. Ze względów życiowych podejmuje pracę w przedsiębiorstwach budowlanych, skąd przechodzi na emeryturę. Mimo poważnie nadszarpniętego zdrowia, również na emeryturze kontynuuje szereg prac pisarskich w za­kresie dokumentalno-historycznym (cytowany w 3-tomowym wydaniu pt. „Szare Szeregi. Harcerze 1939-1945”, w książce pt. „27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK”, ostatnio złożona praca do zbiorowego wydania na KUL na temat organizacji i działalności ZWZ-AK Obwód Zdołbunów, Inspektorat Równe). Pisze też nadal wiersze oraz wspomnienia. Za żołnierską i patrio­tyczną służbę Ojczyźnie, wyróżniony został wieloma polskimi i zagranicznymi odznaczeniami, m.in. Krzyżem „Polonia Restituta”, Krzyżem Monte Cassino, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem AK, Medalem Wojska Polskiego, Medalem za Wojnę 1939 r., British Medal of War, Gwiazdą Italii, Gwiazdą Afryki. Zmarł 27 lipca 1991 roku w Olsztynie.

wolhynia 2004 - 2017

wolhynia@wolhynia.pl