All A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S Ś T U V W X Y Z Ż
Term Definition
Wielhorski Aleksander (1889-1952)

Aleksander Wielhorski (1889-1952), pianista, kompozytor

Pianista i kompozytor polski, ur. 26 listopada 1890 r. w Złobyczach  (Wołyń), zm. 19 października 1952 r. w Białymstoku. Początkową edukację  muzyczną odbył w Żytomierzu. Następnie w Kijowie był na uniwersyteckich  studiach prawniczych. W 1911 r. rozpoczął studia muzyczne w  Konserwatorium Moskiewskim w klasie fortepianu Konstantego Igumnowa i  kompozycji Sergiusza Taniejewa. Wtedy dał się poznać jako wybitny  pianista i autor kilku opublikowanych drukiem kompozycji fortepianowych.  Konserwatorium ukończył w 1913 r. z tytułem „artysty wyzwolonego”.  Wkrótce udał się z koncertami do Paryża i Londynu, „olśniewając  słuchaczy swoją głęboką, pełną uczucia grą”. W 1914 r. na zaproszenie  Józefa Hofmanna wyjechał do Stanów Zjednoczonych w celu doskonalenia  swej gry pod jego kierunkiem. W 1919 r. objął klasę fortepianu w Wyższej  Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie, uczył też w  Konserwatorium Warszawskim (1929-1939). W latach międzywojennych często  występował w miastach polskich oraz na prowincji (brał udział w  koncertach Organizacji Ruchu Muzycznego). Z wielkim upodobaniem grywał Andante spianato i Wielkiego poloneza Es-dur Chopina, zestawiając często ten utwór z Fantazją polską op. 10 swego autorstwa. Podczas II wojny światowej występował na  tajnych koncertach oraz zajmował się pedagogiką w kontrolowanej przez  hitlerowców Staatliche Musikschule in Warschau. W jednej z łapanek w  Warszawie został uwięziony przez gestapo, ale po pewnym czasie go  zwolniono. W 1946 r. wyjechał na tournée po Stanach Zjednoczonych. Po  jednym z występów żurnalista „The Chicago Sun” napisał, że „jest jednym z  najwybitniejszych muzyków polskich. Pianista rozporządza wspaniałą  techniką, a utwory wymagające subtelności i poezji - wykonuje czarująco i  śpiewnie. Wielhorski dał świetną interpretację Preludiów Szymanowskiego i Mazurków Chopina. Jego własne utwory posiadają dużo subtelności i wdzięku”. Po  przyjeździe z USA przyjął posadę nauczyciela fortepianu ogólnego w  Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie (dzisiaj Akademia  Muzyczna im. Fryderyka Chopina). W repertuarze miał prawie wszystkie  dzieła Chopina oraz wiele utworów kompozytorów polskich, które starał  się popularyzować. Recitale kończył kompozycjami Chopina, twierdząc, że  tylko one mogą wieńczyć występ. Najwyżej cenił swoje recitale w domu  urodzenia Chopina w Żelazowej Woli. Pisał artykuły o muzyce polskiej,  chcąc i w ten sposób zwrócić uwagę na jej walory. Skomponował ponad 60  opusów, na które składają się utwory symfoniczne, kameralne, wokalne  (chóralne, pieśni solowe) i fortepianowe, ale niestety część z nich  spłonęła podczas Powstania Warszawskiego. Dla potrzeb pedagogicznych  opublikował pod swoją redakcją kilkadziesiąt utworów różnych  kompozytorów. Jego uczniem był m.in. Bolesław Woytowicz.

wolhynia 2004 - 2019

wolhynia@wolhynia.pl